Ja ayuujk, mëti’ mutsykyë yëkanëwëjëp, mëti’ ja mëjteety ja mëjtääk ja ‘yuu’nk ‘yunä’äjk tyukanëwejëtëp, kuu ta’awä’äntë ta’akaptë ja’ats ja äp ok nayte’n kyäjpxtët myatyäktët, jate’n myiny kyëputy tu’uk ja tsënää’yën tanää’yën mää yä’ät ayuujk käjp.

Pë mää’xyëp wëntii’xyëp ja äpteety oktääk tëë tyëktsoo’një’ëktë tyëktsoo’ntä’äktë yä’ät ääw ayuujk, ja’ats ëxyäm n’ijxyëntëp najääwa’ntëp, mää jaty, sää jaty yëkkajpyxy yëkmatyä’äky në’uu’nk në’unä’äjk mää ja jëën ja tëjk, kënääjx këkkäjp.

Jatitstsëte’n jyaak tyimy yëk ejxt yë ayuujk ëjxpëjktääjkjotp?, pë mayjää’ytsyë kyäjpxtëp, ka’ats pën yäm tjäätyëkëy yë ‘yayuujk, yëkpëktäkp jate’n ja wënmää’ny. Kë’m yë yëkëxpëjkpë tka’ukkäjpxnëtë yë ayuujk, jäjtp yëkejxp ku jate’n nayte’ntsënet yättë ja’ pën ka’ yëkëxpëjktëp, ja tsëypëtë, ja mëtumpëtë. Jantsy jate’n, jantsy ka’ tumjate’n jyaty ja käjp, jam jënjotp tëkjotp, janytsy jam ja mëku’uktëjktë mëti’ ka’ kyumayjää’wëtëp pënë tëkëëpy katëkëëpy yë ayuujk pë kyajpxtëpxë ja’. Pëntsën myëjotmay’ëë’kypy yë ääw ayuujk, pëntsëte’n janytsy pääjtëyëp tmëtapyäätt pënë säänyë jyaty kyupety.

Janytsy jaa’äjtp yë ääw ayuujk, nëxem nëyäm yë n’ajot’äjtyëntë, jate’n ejxëm ja ääy ja ujts, ejxëm ja xejy ja poj, nkajpyxyëntë nmatyääkyëntë, jate’n sää ja nääjx ja käm yëktuny yëkjaty; ¿janytsy ka’ atëm ja nëtujkyëntë?, wyä’äny ja ayuujk, jam yë tnajäwë pën yë yëkëë’ëyëp yë nëë yë mejy, yë xëëw yë po’o. Ëxyäm ka’ ja moojk xëjk, ja minya tse’ ‘yuk’ejtnë säämëk ijtyëp, tëkäjtskëjxpëk ja kää’yën ja uujkën, nayëte’n ja pä’äm tëkatsy ëxyäm yëkpääty yëkijxy.

Wëntëkëëkyëjpxtsëte’n ëxyäm. Wëntëkëëpy meti’ ntajujkyäjtyëntëp wëntëkëpyts mëti’ xyëkkäjpxëntëp xyëkxeejkëntëp, wëntëkëëpy ja ääw ayuujk, ja ayuujk jää’y ja myääytyë. Jate’n ëxaa jya’aty ka’ ja papëëky, ka’ ja äjkxmäkk, ja ujts tsëëy, yukyëktunë yukëkjäjtnë ëypäät, janytsy tëkäjptsënaa ja tsënää’yën tanää’yën, nayte’nts mëj kajaa wyëntëkëy ja tajujkyäntën mëti’ xmëë’yëntëp xkajxëntëp ja jää’yäjtën. Këtii patp ja jatekoojk n’ëxpëjkëntët? mëti’ kamëtuntëkë’ëpy, mëti’ kyayëkwëntëkëëpy ja tajujkyäjt.

Määtën nyëktää’nëntët yë n’ääw n’ayuujk?, pënë ja’ayë nyëkyujna’antët, nkäjpxnë’antët yë amëxän. Ka’tën npääjtyëntë ja wënmää’ny jëts myëjët jyantsyët yë Ayuujk, pënë ka’ ëxyäm ja yuumujkën yuknëë’wejtsnë yuktuu’wejtsnë, nayka’tsën n’ukkäjpxmujkna’antët nmatyakmujna’antët, njää’yäjtyëntë, n’ayuujkjää’yäjtyëntë. Patsëte’n pyäätyë tyëkyujtët ja uu’nk unä’äk, ja nëky yëkjaawyämp yëkjo’otsämp, ja kutääyäjtën yëkkäjwämp pënë sää tu’uk ja tu’uk ‘yawijyaty ‘yakejyaty tu’uk ääw majtsk ääw.

Pätp nëxem nëyäm, nkäjpxëntët nmatyääjkëntët jate’n sam jyotmaytyuny ja nëëj ja tuu, säm ku ja miny, ja niiy ja moojk, ja kafwee ka’ yukejtnë, yuktëëmënyë säm ijty, nayë mëjk yë xmëë’yëntë ja ääw wënmää’ny, ja ääw jotmay, yë nyëkajpyxy ja xoojnën ja jotmay’ojkën, pë yë’ëts xyëkäjpxëntëp xyëkxeejkëntëp yë’ëte’n mëj määy, jap ‘yity ja ayuujkjää’y ja wyijyäjtën kyejyäjtën. Patsëte’n mupäät ja unä’äjk yëkta’äwä’änt yëkta’akapt yë ääw ayuujk.

Jam mää ja jëën ja tëjk
Jam mää ja tunk pëjk
Jam mää ja kutunktëjk
Jam mää ja määyjoojt, jam käjp jotp, jam tëjkäm.
Jam mää ja käjpxpoo’kxën, käjpxnuu’kxën käjpxääjkën nyaxy: kojpk këjxp, tsaptëkjotp, nëë’äm tuu’äm.

Kujk jam ëxpëjktääjkjotp yëktunji’iky yëkkäjpxji’iky, ëxyäm n’ijxyëntë ku ja unä’äk okwä’äny ‘yëënëtë, kyuyäjtnëtë, nyëkykyäjpxnëtë, tyëktuntë ja computadoorë, ja internet (jënpoj) mää jap jyaanyëtë ayuujk, nëmä’ät yëkjää’wënyë ku ja yëkëxpëjkpë takupety ja ‘yunä’äjk kuu ja ayuujk tkajpyxy jam ëxpëjktääjkjotp. Janytsy ku yëknajäwë ja akäts tka’ëyjäwëtë ku ja mutsk unä’äk myëkajpyxë ayuujk. Jaa’äjtnëp ja nyëpayë’ëyën ja nyëkuttujk ku ka’ tpääty jëts ja unä’äk kyayëktuk’ejxt ja ‘yayuujk. Jate’ntsën jyaa päätyë  tu’uk jatu’uk ja yëkëxpëjkpë tpukäjpxët, tputtunët, ta’akäjpxët ta’axeekët ja ‘yëxpëjkpë yë ayuujk.

Pë jaanëts ja ëxpiky jää’ytyë, jaanëts ja wijy jää’y kejy jää’ytyë. _Tuk’ookëts nmatëy ja ayuujk, tu’ukëk ja mutsk käjp jamëk ja jää’y wënaty tpëktä’äkä’äntë ja kyutunk, ja jyaapyë jyo’tspë: ëxats ja jää’y tjanytsy ja pamaytyë pënëte’n, jyayëktanëkajpxpets tu’uk ja xëëw majtsk ja xëëw, nyimyts ja ayuujk ka’ pyäätyë, uk tëts tanäjxnë, ëxatsëk tu’uk tyapyääjty, mëku’uktëjktë: pë jatëkoojkëte’n n’anëjkxa’antët n’ayë’ëya’antët ja ëxpëjkën, ka’ ja ëxpiky jää’y pënëtë, ejx jate’n tsyuu’ënyë jëts ka’ pëntë’n kutunk nkpëktääjkëntëp.

Jate’n yëkjääkyukkë, ku ja jää’y t’ayë’ëyë t’anëjkxë ja ëxpëjktääjk japën ‘yats wejt’yats kajt, naymajtsktamts ja nyëwënmää’nymyë yä’ätpë ayuujk, kumë ka’ atëm nmëëtäjtyëntë ja ëxpëjktääjk mää ja n’ayuujkjää’yäjtën njaakyëkkta’awää’nëntët njaayëkta’akajpëntët, jate’ntsaa ja ayuujk wyämë jatu’uk: yë kutunk’aty ka’ yë ‘yatsyëknë’ëxpëkkë jawyeen. Ëxats yë ëxpëjkënwënmää’ny ja’ayë wyënkëtä’äky amëxän wënmää’ny amëxän ayuujk, ja secretäärië kutunk, ka’ap ja në’ëxpëkkë wyënaty tyimy jatsëktam, pë amëxänkäjpxpëxëtamëte’n kayëkpätp. uk tumjamtsën ja unä’äk wyënaty kyämtuntë uk ‘yëxpëktë, jëts kumë ka’ats ja “pyääjtmëyëtë” jyunttë’ättët, ja mujktääjk t’anëjkxëtët, mëtapyääty tsëky, käjpx ëyë ttsëky, ëy ja amëxän wëne’npäät tkatyimy jya’aty tkatyimy kyajpyxy, ka’ap ja’ tyimy tsyëkyë, nukkë tmëtapyääty ja kutunkäjtën, ja käjp ja jyotmay. ¿Jëts kumts mkajaty yë ayuujk? ¿Ja akäts’ëxpëjkën tyimy tsyojkëyëp ijty/ uk ja amëxän ääw?